U bent op de website van Foekje Dillema, de hardloopster die de KNAU in 1950 schorste uit de competitie na een seksetest.
Monument voor Foekje?
Al niet lang na haar dood kwamen er initiatieven voor monumenten voor de hardloopster Foekje Dillema. Dillema, je weet het, moest na een gendertest het veld ruimen. Het Amsterdamse Stadsdeel Zuid kwam met een initiatief voor een tegel bij het Olympisch Stadion. Ik heb er nooit meer iets over gehoord. Vanochtend heb ik gebeld met de kunstenaar Ids Willemsma uit Easterwierrum die een beeld heeft ontworpen dat in het dorp Burum geplaatst moet worden. Het beeld kreeg de goedkeuring van de gemeente en de familie. Nu, twee jaar later blijkt er toch geen geld voor te zijn. Hoe krijgen we 18.000 Euro bij elkaar is de vraag? Er zal een grote sponsor moeten komen om dit monument voor Foekje alsnog in Burum te krigen.
Caster Semenya
Het lijkt erop dat de zaak van Caster Semenya achter de schermen tot een oplossing moet komen. Uit uitgelekte bronnen blijkt dat Semenya de geslachtsklieren van een man heeft en de geslachtsorganen van een vrouw. Botweg hermafrodiet genoemd. Normaal gesproken worden deze vrouwen geschorst, maar er zijn wel uitwegen mogelijk. Op de Spelen van Atlanta zijn ook zeven vrouwen na beraad alsnog toegelaten tot de wedstrijden. Een medische behandeling is dan noodzakelijk, en als je dat niet wilt dan kun je later via een gefingeerde blessure afhaken.
Doordat Semenya net als Foekje Dillema een Y-chromosoom heeft, heeft zij geen eierstokken, maar inwendige testikels Moet ze bij de mannen of bij de vrouwen starten? Luister naar een podcast over Semenya.
Uiterlijk vrouw, maar haar innerlijke geslacht is daarmee in strijd. De onvruchtbare testikels maken testosteron aan. Daar heeft zij voordeel van op de baan.
Postuum onderzoek
In een postuum onderzoek in 2008 is ook een Y-chromosoom in Foekjes DNA angetoond. Er waren al sterke aanwijzingen daarvoor. Een Y-chromosoom bepaalt het geslacht. Het zorgt ervoor dat een nakomeling een jongen wordt, maar er zijn zeldzame uitzonderingen: vrouwen met een Y-chromosoom. Dat heeft gevolgen voor hun fysieke ontwikkeling. Het heeft zeker voordelen, maar vooral nadelen voor deze vrouwen (zoals onvruchtbaarheid).
De KNAU in de persoon van Jo Moerman vond dat deze vrouwen oneerlijk voordeel hadden en dus niet toegelaten konden worden in de damescompetitie. Een aanvechtbare beslissing omdat topsporters altijd genetische voordelen hebben. Zoals nu duidelijk is geworden lopen vrouwen als Foekje nog steeds risico om afgekeurd te worden.
Jo Moerman schorste Foekje na een gynaecologisch onderzoek en Foekje wilde er uit schaamte nooit meer over praten. Ook de KNAU zweeg. Dat was voer voor veel verdachtmakingen. Wat was er nu precies aan de hand? En waarom bleef Foekje zwijgen?
Uit mijn onderzoek werd duidelijk dat Foekje naar de maatstaven van 1950 is geschorst. Nu blijken die maatstaven helaas nog steeds te gelden. Vrouwen met inwendige testikels horen volgens die opvatting niet in de vrouwencompetitie thuis. Ze noemden haar een hermafrodiet (de gynaecoloog) en een kween (Jo Moerman). Foekje was diep geschokt. Twee jaar durfde ze haar huis niet meer te verlaten? Haar levensverhaal vindt u in het boek Het verwoeste leven van Foekje Dillema (Arbeiderspers, 2008).
Op papier zijn er besprekingen in Opzij, de Volkskrant, Elsevier
2007 © Tekst & Redactie: Max Dohle; Vormgeving: Dick Ettema
Webhosting: BBactive Internet Services
